İlanda 120 m² yazıyor. Peki bu rakamın ne kadarı evin içi? Gelin önce brüt ve net kavramlarını sadeleştirelim.
Net alan nedir?
Net alan, dairenin içinde duvarlar arasında kalan temiz alandır. Duvarın, kolonun ve yönetmelikte sayılan boşlukların kapladığı yer bu hesaba girmez.
Günlük konuşmada buna “süpürülebilir alan” diyoruz. Evde mobilya koyacağınız, yürüyeceğiniz yer burası. Kendi hayatınız için en anlamlı rakam budur.
Bir örnekle düşünelim. İki ev de ilanda 100 m² yazıyor. Birinin bu rakamı net alan, diğerininki ise ortak alan payı da eklenmiş genel brüt olabilir.
İki ev kâğıt üzerinde aynı görünür ama içine girdiğinizde aynı hissettirmez. Bu yüzden ilk işimiz rakamı aynı cinse çevirmek.
Brüt alan nedir ve neden tek bir brüt yok?
Brüt alan, duvarların da hesaba katıldığı daha geniş bir ölçüdür. Ama “brüt” kelimesi tek başına yetmez, çünkü üç farklı brüt konuşulabilir.
- Bağımsız bölüm brütü: Dairenin kendi ölçüsüdür. Ölçü dış sınırdan alınır. Dış cephe dışındaki sınırlarda duvarın orta çizgisi (aksı) esas alınır. Yönetmelikte sayılan şaft ve benzeri boşluklar hariç tutulur.
- Toplam brüt: Bağımsız bölüm brütüne, daireye ait ayrı bir depo gibi eklentiler eklenir.
- Genel brüt: Bunlara bir de ortak alanlardan düşen pay eklenir.
Bu yüzden ilanda sadece “brüt” yazması, rakamın kapsamını anlamaya yetmeyebilir. İlk sorunuz şu olsun: Hangi brüt?
Bir de şunu unutmayın: Yalnızca brüt rakamı biliyorsak evin net alanını hesaplayamayız. Örneğin kâğıt üzerinde 100 + 5 + 15 = 120 m² genel brüt görünebilir. Bu toplamdan evin içinin kaç metrekare olduğunu çıkaramayız, çünkü duvarların ve ortak payın ne kadar olduğunu bilmiyoruz.
| Ad | Neyi anlatır? | Ne içerir? |
|---|---|---|
| Net alan | Evin temiz kullanım alanı | Duvar ve kolon dışarıda |
| Bağımsız bölüm brütü | Kat planındaki daire ölçüsü | Duvarlar dâhil |
| Toplam brüt | Daire artı eklentiler | Örneğin ayrı depo |
| Genel brüt | Projenin geneline göre pay | Ortak alan payı da var |
Üç bloklu bir site düşünün. Sitenin bütün inşaat alanını daire sayısına böldüğünüzde genel brüte yaklaşırsınız. Bu rakamın içinde asansör, giriş holü gibi herkesin kullandığı yerlerden gelen pay da var.
Balkon net alana girer mi?
En az bir cephesi açık olan balkon, resmî net alan hesabına girmez. Ama tanıtımlarda “balkon dâhil” diye yazılabilir.
Bu durumda iki ayrı şey sorun: balkonun kendi alanı kaç metrekare ve onaylı projedeki net alan kaç metrekare. İkisini ayrı ayrı öğrenmeden kıyas yapmayın.
Bir örnek: Kat planında dairenin brütü 87,72 m². Balkon dâhil süpürülebilir net alan ise 76,43 m².
Brüt rakamı ile net rakamı arasında bu kadar fark olabiliyor. Üstelik bu fark her projede aynı değil.
Sunumda 40 m², tapuda 28 m² net olabilir mi?
Olabilir. Bir yatırımcıyla konuşurken karşılaştığım bir örnek var.
Aldığı 1+1 dairenin proje sunumunda 40 m² yazıyormuş. Tapusunda ise 28 m² net, yaklaşık 33 m² brüt çıkmış.
Bu farkın tek bir nedeni olmak zorunda değil. Sunum başka bir alanı kapsıyor olabilir.
Yatırımcı firma sahipleriyle de görüşmüş. Onlar durumu kendilerince açıklamaya çalışmış.
Önemli olan, bu soruyu tapu elinize geçtiğinde değil, karar vermeden önce sormak. Böyle bir fark çıktığında satıcıdan beklenen şey, rakamın hangi alanları kapsadığını belgeyle açıklayabilmesi. Cevap net değilse, kararı biraz bekletmek de bir seçenek.
Metrekare konuşurken hangi soruları sormalı?
Bir evi değerlendirirken şu soruları yanınıza alın:
- Onaylı projede net alan kaç metrekare?
- İlandaki rakama neler dâhil? Duvar, balkon, depo, ortak alan payı?
- Balkon, ayrı depo ve ortak alan payı belgede ayrı ayrı yazıyor mu?
- Sunum, kat planı ve tapudaki alan aynı şeyi mi söylüyor?
- Rakamlar farklıysa nedeni yazılı olarak anlatılabiliyor mu?
Sunumdaki rakamı, kat planını ve tapuyu yan yana koyun. Fark varsa nedenini sorun.
Bu, iki projeyi karşılaştırırken de işinize yarar; ayrıntısı için iki konut projesini nasıl karşılaştırırsınız yazısına bakabilirsiniz. Tapu aşaması için de tapu alırken dikkat edilecekler listesi var.
Kısaca
Net alan evin içidir, brüt alan ise duvarları ve bazen ortak payı da kapsar. Tek bir “brüt” yok; her seferinde hangisinin kastedildiğini sorun. Net alanı onaylı projeden öğrenin.
Baktığınız bir proje varsa Instagram’dan ya da WhatsApp’tan yazın, birlikte bakalım.